Kaymalı yatak tasarımı kriterleri III / Yağ kanalları

Kaymalı yatak tasarımı kriterleri III / Yağ kanalları

Yağlamanın asıl amacı, iki yüzey arasında çalışma şartlarına dayanıklı yeterli kalınlıkta bir yağ filmi oluşturmaktır. Böylece enerji kaybına neden olan sürtünmeyi, mekanik sürtünmeden yağ filmi içindeki yağ partikülleri hareketinde oluşan iç sürtünmeye çevirmektir. Bu yağ film tabakası ile mil ve yatak yüzeylerini birbirinden ayırarak bu yüzeylerdeki pürüzlerin birbirleriyle teması önlenebilmektedir. İki yüzey arasında bu çeşit bir yağ filmi oluşturulur ise buradaki sürtünme, yağ tabakaları arasına indirgenmiş olacaktır. Tüm yağlama yağlayıcıları partikülleri metal yüzeyler üzerine yayılacak ve yağlayıcının cinsine, kimyasal yapısına ve içerisindeki katkı maddelerine bağlı bir performansla mil ve yatak yüzeylerine yapışacaktır.

Söz konusu bu yağ filminin oluşumuna etki eden faktörlerden bir tanesi de yağ giriş deliği ve yağ kanalıdır. Yataklara yağ girişi bir veya birden fazla yağ ile sağlanmaktadır. Yağ girişi deliği uygun geometri (genelde dairesel) ve büyüklüğe sahip olmalıdır. Çünkü yağ deliği, yağın akışına engel olmayacak yeterlikte olmalıdır. Bunun için yağ girişleri genellikle havşa şeklinde ve uygun yuvarlatmalara sahip olacak şekilde tasarlanırlar. Yatağın yüzeyleri arasında yağ kamasının oluşmasını kolaylaştırmak ve yağın yatak içinde dağılmasını daha iyi bir şekilde sağlamak için genellikle yatakta birtakım yağ kanalları talaşlı imalat metodu ile açılmaktadır. Yağ kanalları da ISO 4378’e göre genel olarak çevresel, helisel, eksenel ve açık uçlu eksenel şeklinde çeşit bulunmaktadır. Pratikte genelde çevresel ve eksenel en yaygın kullanılan yağ kanallarıdır.

Yağ kanallarının bir diğer görevi de yatak içinde bir yağ haznesi ile yeterli bir soğutma etkisi için yeterli bir yağ akışı sağlamaktır. Bir sıcak yatağı soğutmada, yağ akışının arttırılması için basit şekilli bir yağ kanalının kullanılması ile mümkündür. Yatağın yüksüz kısmında eksenel yağ kanalı, tek yönlü yüklerin taşınması için genellikle yeterlidir. Bu yağ kanalı ile tek bir yağ deliğiyle sağlanan yatak konstrüksiyonundan üç kat daha fazla yağ akışı sağlamak mümkündür. Değişken yönlü yükler için ise çevresel yağ kanalı daha uygun bir konstrüksiyondur. Fakat çevresel yağ kanalı da bir yatağı daha küçük genişliğe sahip iki yatağa ayırmaktadır. Bu uygulama da yatağın toplam yük taşıma kabiliyetini azalabilmektedir. Prensip olarak yatağa yağ girişinin konumu ve yağ kanallarının hidrodinamik basıncın oluşmayacağı bölgede olacak şekilde yatak tasarımının yapılması daha uygundur. Bunu yapmakla daha büyük bir yağ akışı sağlanmaktadır. Aksi halde hidrodinamik yağ basınç yayılımı önemli şekilde bozulur ve bu da yatağın yük kabiliyetini azaltmaktadır.

(Kaynaklar: Koç, E., Makina Elemanları Cilt 2., Akademisyen Kitabevi, Tevrüz, T., Makine Elemanları ve Konstrüksiyon Örnekleri, Cilt 2., Çağlayan Kitabevi, Kurbanoğlu, C., Makina Elemanları, Teori, Konstrüksiyon ve Problemler, Nobel Yayınevi, Durak, E., Endüstriyel Yağlama Tekniği Ders Notları)
2.9.2019 16:30:00
Prof. Dr. Ertuğrul Durak     360

Köşe Yazıları - Son Eklenen Haberler

Kaymalı yatak tasarımı kriterleri IV - Yatak boşluğu

Kaymalı yatak tasarımı kriterleri IV - Yatak boşluğu

Dişli çark, kayış kasnak, zincir dişli mekanizmaları gibi güç iletim elemanlarını taşıyan elemanlar mil olarak adlandırılmaktadır. Bu taşıyıcı ...

11.11.2019 12:02:00
Prof. Dr. Ertuğrul Durak     69
Fosil kaynaklar: Çevre ve iklim değişimi

Fosil kaynaklar: Çevre ve iklim değişimi

Kömür, petrol, doğal gaz ve de bu fosil kaynaklardan üretilenlerin yaşamımızda refah ve konforu sağlama bedeli gezegenimiz için çok ...

11.11.2019 11:56:00
Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu     67
Vergi mevzuatı güncel gelişmeler

Vergi mevzuatı güncel gelişmeler

1- Bazı avukatlık hizmetlerinde KDV oranı %8’e indirilmiştir. 02/10/2019 tarihli ve 30906 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 01/10/2019 tarihli ve 1594 sayılı ...

11.11.2019 11:49:00
Mehmet Erkan     26
Yeniden varlık barışı

Yeniden varlık barışı

Yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarını, geçici 90’ıncı madde hükümleri ...

2.9.2019 17:05:00
Mehmet Erkan     97
Kaymalı yatak tasarımı kriterleri III / Yağ kanalları

Kaymalı yatak tasarımı kriterleri III / Yağ kanalları

Yağlamanın asıl amacı, iki yüzey arasında çalışma şartlarına dayanıklı yeterli kalınlıkta bir yağ filmi oluşturmaktır. Böylece enerji kaybına ...

2.9.2019 16:30:00
Prof. Dr. Ertuğrul Durak     361
Kaymalı yatak tasarımı kriterleri - II

Kaymalı yatak tasarımı kriterleri - II

Yatak seçimi ve tasarım prosesleri; -Uygun yatak tipinin seçimi, -Güvenilir olabilecek yatak boyutlarının hesaplanması, -Eğer ihtiyaçları ...

21.8.2019 16:33:00
Prof. Dr. Ertuğrul Durak     631
İkinci el otomobilde KDV

İkinci el otomobilde KDV

İkinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle uğraşan mükelleflerin önemli sorunlarından birisi, KDV ödemeden satın aldıkları motorlu kara taşıtlarının ...

30.5.2019 12:01:00
Mehmet Erkan     132
Kaymalı yatak tasarımı kriterleri - I

Kaymalı yatak tasarımı kriterleri - I

Genel anlamda tasarım, belirlenmiş bir ödeve çözüm bulmayı amaçlayan bir üretim prosesidir. Tasarımdaki problemin ...

30.5.2019 11:52:00
Prof. Dr. Ertuğrul Durak     800
Bitkisel esaslı yağlama yağları - II

Bitkisel esaslı yağlama yağları - II

Biyo-bozunur, biyo-bazlı, biyo-esaslı, çevre dostu, geri dönüşümlü, yenilenebilir, toksik olmayan, yeşil, vb. teknik terimler günlük ...

1.4.2019 17:16:00
Prof. Dr. Ertuğrul Durak     1702
İklim Eylemi 100+

İklim Eylemi 100+

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS) 24. Taraflar Konferansı (COP24), 2-14 Aralık 2018 tarihlerinde ...

1.4.2019 17:11:00
Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu     1337