Kaymalı yatak tasarımı kriterleri - VII Yağ film kalınlığı tayini

Kaymalı yatak tasarımı kriterleri - VII Yağ film kalınlığı tayini

Daha önceki bölümlerde de belirtildiği gibi radyal kaymalı yataklarda muylu (mil, şaft) ile yatak yüzeyi arasında uygulanan yatak yükünü taşıyacak yeterliğe sahip çalışma parametreleri vardır. Bu parametreler arasında hız, yük, yağ debisi, yağ viskozitesi, yatak genişliği, yatak çapı, yatak ve yağ sıcaklıkları, yüzey yapısı, vb. bulunmaktadır. Uygun bir kalınlığa sahip olan, kolay şekil değiştirebilen elastik bir yağ tabakası sayesinde yatak yüzeyi ile mil yüzeyini birbirinden ayırmak yatak tasarımının ana hedeflerindendir. Bu yağ film tabakası adeta bir süspansiyon görevi üstlenmektedir. Ancak çok kolay şekil değiştirmesi, yük şiddeti ve yönü ve mil hızlarının büyüklüğü ve yönü ile bu yağ film tabakasının kalınlığının her an değişebilmesi yatak – mil ömürleri açısından bir risk oluşturmaktadır.

Yatak tasarımı açısından mil ve yatak merkezleri arasında bir eksantrikliğin (merkezlerin kaçık olma miktarı) olması gereken bir olgudur. Bu kaçıklık sayesinde hem daha kolay bir montaj, yağ hacmi için bir yer hem de bu sayede dinamik bir çalışma ve basınç üretme mekanizması oluşturmaktadır. Bu eksantriklik sonucu iki yüzey arasında daralan ve genişleyen bir yağ tabakası meydana gelmektedir. Yağlama literatüründe bu yağ tabakası yağ kaması olarak adlandırılmaktadır. Eğimli bir kama kovan (göbek) ve mil yüzeylerine temas ederek yüzeyleri birbirine bağlamakta, kamanın bu sıkıştırması ile yüzeyleri birlikte hareket ettirebilmektedir. Yine enine kamalar ayrıca bağlanan elemanlar arasında nasıl bir konum ayarlama görevi yapıyorsa, yağ kaması da mili yatak yüzeyinden uzaklaştırarak adeta yağ hacmi içinde mili yüzdürmekte, yağ hacmi ile mili askıda asılı bir vaziyette tutmaktadır. Dolayısıyla mil yüzeyi dönerken uygulanan yükü de yatak yüzeylerine bu askı üzerinden aktarmaktadır. Böylece yataklar mili destekleme elemanı olarak görev yapmaktadır. Değişken kalınlıklı yağ tabakası ile mil ve yatak yüzeyini direk teması kesilerek sistemin daha uzun ömürlü olmasını sağlamaktadır.

Taşıtlardaki motor yatakları gibi değişken yüklerle yüklenmiş radyal kaymalı yataklardaki nominal minimum film kalınlığı, yüzey pürüzlülüğüne bağlı olarak tanımlanmaktadır. Çalışma ortamına bağlı olarak hem mil hem de yatak yüzeylerinin pürüzlüklerinin toplamından daha büyük olması gerekmektedir. Burada genel olarak yüzey pürüzlükleri ortalama (Ra) pürüzlük alınması yanında maksimum yüzey pürüzleri de (Rt, Rz, vb..) dikkate alınmalıdır. Yağlama literatüründe çalışma alanlarına (motor yatakları, elektrik motorları, genel amaçlı makine uygulamaları, kızaklar, vb..) yönelik mikrometre mertebesinde minimum yağ filmi kalınlıkları tavsiye eden tablolar, çizelgeler mevcuttur. Yatak tasarımında bu çizelgelerden yararlanılmalıdır. Ayrıca sistemde yağ filtrasyonu ve uygunluğu da minimum yağ filmine etki eden diğer bir önemli faktördür.(Devam edecek)

25.11.2020 12:28:00
Prof. Dr. Ertuğrul Durak     415

Köşe Yazıları - Son Eklenen Haberler

Anonim şirketlerin genel kurul toplantılarının usul ve esaslarına ilişkin güncel gelişmeler

Anonim şirketlerin genel kurul toplantılarının usul ve esaslarına ilişkin güncel gelişmeler

09/10/2020 tarihli 31269 sayılı Resmi Gazete’de Anonim Şirketlerin Genel Kurul Toplantılarının Usul ve Esasları İle Bu Toplantılarda Bulunacak Gümrük ...

27.11.2020 12:32:00
Mehmet Erkan     159
Kaymalı yatak tasarımı kriterleri - VII Yağ film kalınlığı tayini

Kaymalı yatak tasarımı kriterleri - VII Yağ film kalınlığı tayini

Daha önceki bölümlerde de belirtildiği gibi radyal kaymalı yataklarda muylu (mil, şaft) ile yatak yüzeyi arasında uygulanan yatak yükünü ...

25.11.2020 12:28:00
Prof. Dr. Ertuğrul Durak     416
Atık yağ yönetimi ve ileri dönüşüm

Atık yağ yönetimi ve ileri dönüşüm

Yağlayıcı yaşam döngüsünde en iyi atık yönetimi yapılmalıdır. Atık hiyerarşisine göre, atığı önleme, atığı en aza indirme, ...

23.11.2020 12:23:00
Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu     512
Sermaye şirketlerinin kar payı dağıtımına sınırlama getirilmiştir

Sermaye şirketlerinin kar payı dağıtımına sınırlama getirilmiştir

Sermaye şirketlerinin kar payı dağıtımına getirilen sınırlamaya ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir. Ticaret Bakanlığı’nın 6102 Sayılı Türk Ticaret ...

11.7.2020 09:40:00
Mehmet Erkan     293
Yağlayıcılar ve biyoçeşitlilik

Yağlayıcılar ve biyoçeşitlilik

Yaşam döngüsü boyunca, yağlayıcı üretimi-taşınması-tüketimi ile atık yağ yönetiminde yağın saçılma, sızma ve dökülmesi ...

11.7.2020 09:35:00
Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu     775
Özel Teminat Sertifikası (ÖTS) Uygulaması

Özel Teminat Sertifikası (ÖTS) Uygulaması

Özel Tüketim Vergisi (I) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 7)  3/3/2020 tarihli ve 31057 sayılı Resmi ...

6.5.2020 16:51:00
Mehmet Erkan     465
İhracat işlemlerine ait bedellerin yurda getirilmesinde önemli değişikler

İhracat işlemlerine ait bedellerin yurda getirilmesinde önemli değişikler

2018-32/48 sayılı Tebliğ ile Türkiye’de yerleşik kişiler tarafından gerçekleştirilen ihracat işlemlerine ilişkin bedellerin esas olarak, yurda getirilme ...

13.3.2020 15:02:00
Mehmet Erkan     477
Kaymalı yatak tasarımı kriterleri - VI Yatak yağ debisi ve yatak kenar sızıntı debisi

Kaymalı yatak tasarımı kriterleri - VI Yatak yağ debisi ve yatak kenar sızıntı debisi

Radyal kaymalı yataklarda muylu ile yatak yüzeyi arasında uygulanan yatak yükünü taşıyacak yeterlikte yatak çalışma parametreleri ile (hız, ...

13.3.2020 14:53:00
Prof. Dr. Ertuğrul Durak     1717
2020 yılında yürürlüğe girecek bazı düzenlemeler ve özellik arz eden konular

2020 yılında yürürlüğe girecek bazı düzenlemeler ve özellik arz eden konular

Öncelikle 7193 sayılı Kanunla olmak üzere, bazı yasal düzenlemeler ile 2019 yılında vergi mevzuatında ve uygulamasında bazı değişiklikler yapılmıştır. ...

2.1.2020 10:50:00
Mehmet Erkan     584
Yağlayıcı ambalajları

Yağlayıcı ambalajları

"Yağlayıcı Ambalaj Pazarı 2019:2024'e kadar Endüstri Büyüme Eğilimleri ve Tahminlerinin Derinlemesine Analizi" adlı rapora göre 2016 yılında ...

1.1.2020 11:01:00
Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu     1375