Madeni yağ sektöründe katma değerli ürünler

Madeni yağ sektöründe katma değerli ürünler

Bir önceki yazımda Madeni Yağ Sektöründe Markalaşma ve Turquality’den bahsetmiştim.   Bu yazımda katma değerli ürünlerin önemine değinmek istiyorum. Yaklaşık 15 senedir iş dünyasında özellikle devlet ve iş insanları tarafından dile getirilmeye başlanan markalaşma, katma değerli ürünler ve üretimler konuşulmaya başlandı. Ben de Türkiye’deki katma değerli ürünlerin özellikle kimyasal ve mineral ürün grubunda kullanılan yerli ve yabancı katma değer oranlarından bahsedeceğim.

Peki gerçekten katma değer nedir? Katma değer dediğimiz şey aslında bir şirketin dışarıdan tedarik ettiği mal veya hizmetlerine kendi çevresinde eklediği değerler demektir; başka bir deyişle, bir şirketin herhangi bir dönemdeki cirosundan dışarıdan satın aldığı girdilerin maliyetleri çıkarıldığında kalan kısımdır.

Katma değer kavramı Ar-Ge, markalaşma ve teknoloji ile ilişkilidir ama mücbir sebeplerden ötürü araları tek yönlü ilişkiden de ibaret değildir. Çoğunlukla katma değeri karlı olarak algılamak veyahut üretim teknolojisinin gelişmişliği olarak görmek de pek sağlıklı olmayacaktır. Katma değer kavramını en doğru algılayacak kişiler tabiî ki katma değerli üretim yapma hevesinde olacak değerli sanayicilerimizdir. Ülkemizin oluşturacağı doğru stratejilerle beraber kurumsal, finansman ve operasyonel anlamda şirketlerin sermaye hissedarlarına da büyük bir sorumluluk düşmektedir. Markalaşma yolunda ilerlerken ve teknolojik gelişmelere ayak uydururken harcanacak yatırım ve Ar-Ge maliyetleri son derece yüksek olacaktır. Dimyata pirince giderken evdeki bulgurdan olma durumuyla karşılaşmamak için dikkatlice hareket etmeli ve riskler en aza indirilmelidir. Yerli katma değeri yaratma–oluşturma ve sürdürebilme çabası ile harcanan emek, zaman ve maliyetlerini de göz önüne alınınca ulaşılan hedef; tümevarım olarak paha biçilemez olacaktır.

Türkiye’deki katma değerli ürünlerin özellikle kimyasal ve mineral ürün grubunda kullanılan yerli ve yabancı katma değer oranları aşağıdaki grafiklerle gösterilmiştir. OECD TIVA (Trade in Value Added) Turkey 2005-2015 raporlarında özellikle yabancı nihai kullanıcı talebinde yerli katma değer oranlarının sektörel karşılaştırmalı raporunda özellikle kimya sektörüne bakarsak yerli katma değer oranına ciddi bir talep gelmiş olduğunu görebiliriz.

 wx= 

Aşağıda yer alan bir diğer karşılaştırmada da Türkiye’de faaliyet gösteren sektörlerde kullanılan yabancı-yerli katma değer oranlarını ve bu oranların Türkiye brüt ihracatındaki etkisini görmektesiniz. Özellikle kimyasal, tekstil, motorlu taşıtlar ve temel metaller sektörlerinde yabancı katma değer oranının yerli katma değer oranından fazla olduğu tespit edilmiştir.

 wx=

Başka bir grafikte Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü ya da İktisadi İşbirliği ve Gelişme Teşkilatı (OECD) olarak bilinen uluslararası ekonomi örgütünün resmi sitesinde yayınlamış olduğu Türkiye Ülke İhracat Raporuna göre (Domestic Value Added in gross exports Turkey), brüt ihracatta yerli katma değer miktarı 2014 senesinde %81,83, 2015 senesinde %83,22, 2016 senesinde %83,47 oranında artmıştır. Aşağıdaki grafikten de anlaşılacağı üzere brüt ihracattaki yerli katma değer oranı seneler geçtikçe artmaya devam etmiştir.

 wx=

Dünya Bankası tarafından 2000-2017 seneleri arasında Türkiye’nin açıklanmış göreceli üstünlüğü (RCA-Revealed Comparative Advantage) değerleri kimya sektöründe %0,34’ten 0,41’e ulaşmıştır. Bu orandaki artış Türk kimya ihracatının rekabet gücünün arttığı ve endüstriyel ürünlere yoğunlaşıldığı anlamına gelmektedir. 

Peki katma değeri nasıl artırmaya devam edeceğiz? Çağımız gereği bir şirket olarak katma değerli ürün oluşturmak ileri ve yönetim teknolojisini kullanmakla mümkündür ve bu yöntemleri kullanarak başarıya ulaşmış örnekler de pek ala mevcuttur.

Devletimiz çıkarmış olduğu 4691 ve 5746 sayılı destek ve teşvik kanunları ile Türkiye’de faaliyet gösteren sanayicilerimize katma değerli ürün üretebilmeleri için yardımcı olmaktadır. Madeni yağ sektöründe Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun resmi kayıtlarına göre yaklaşık 129’a yakın faaliyet gösteren madeni yağ üreticimiz bulunmakta olup bunlardan yalnızca 8 tanesi kurmuş oldukları yenilikçi Ar-Ge merkezleri ile bu destek ve teşviklerden yararlanmaktadır. 

Ülkemizin coğrafik konumu ve stratejik yapısı göz önüne alındığında, Türk madeni yağ ihracatında yüksek katma değerli ürünlere yoğunlaşmanın ve bu ürünleri üretmenin ülke ekonomisine avantaj sağlayacağı gibi, Türk Madeni yağ sektörünü de daha itibarlı, karlı ve daha değerli bir konuma taşıyacağı da kesindir.   

Kaynakça:

http://www.oecd.org/Turkey/

29.7.2019 12:07:00
Elif Bervi Ağanoğlu     1579

Köşe Yazıları - Son Eklenen Haberler

Ekosistemi yenileme seferberliği ve yağlayıcılar

Ekosistemi yenileme seferberliği ve yağlayıcılar

Mart 2019'da ilan edilen Birleşmiş Milletler (BM) Ekosistemi Yenileme On Yılı tanıtımı 5 Haziran Dünya Çevre Günü’nde yapıldı. Eylemler ...

6.7.2021 13:11:00
Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu     77
Mali mevzuatta güncel gelişmeler

Mali mevzuatta güncel gelişmeler

7316 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile düzenlemeler yapılmıştır. 2/4/2021 ...

30.4.2021 10:33:00
Mehmet Erkan     155
Mükemmel olsun

Mükemmel olsun

Atık yağlama yağı yönetimi hiyerarşisi, atık yağ çıkarmama hedefi ile başlar. Bu nedenle, uzun ömürde niteliğini iyi koruyan yağlar için ...

30.4.2021 10:29:00
Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu     471
Anonim şirketlerin genel kurul toplantılarının usul ve esaslarına ilişkin güncel gelişmeler

Anonim şirketlerin genel kurul toplantılarının usul ve esaslarına ilişkin güncel gelişmeler

09/10/2020 tarihli 31269 sayılı Resmi Gazete’de Anonim Şirketlerin Genel Kurul Toplantılarının Usul ve Esasları İle Bu Toplantılarda Bulunacak Gümrük ...

27.11.2020 12:32:00
Mehmet Erkan     356
Kaymalı yatak tasarımı kriterleri - VII Yağ film kalınlığı tayini

Kaymalı yatak tasarımı kriterleri - VII Yağ film kalınlığı tayini

Daha önceki bölümlerde de belirtildiği gibi radyal kaymalı yataklarda muylu (mil, şaft) ile yatak yüzeyi arasında uygulanan yatak yükünü ...

25.11.2020 12:28:00
Prof. Dr. Ertuğrul Durak     1019
Atık yağ yönetimi ve ileri dönüşüm

Atık yağ yönetimi ve ileri dönüşüm

Yağlayıcı yaşam döngüsünde en iyi atık yönetimi yapılmalıdır. Atık hiyerarşisine göre, atığı önleme, atığı en aza indirme, ...

23.11.2020 12:23:00
Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu     985
Sermaye şirketlerinin kar payı dağıtımına sınırlama getirilmiştir

Sermaye şirketlerinin kar payı dağıtımına sınırlama getirilmiştir

Sermaye şirketlerinin kar payı dağıtımına getirilen sınırlamaya ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir. Ticaret Bakanlığı’nın 6102 Sayılı Türk Ticaret ...

11.7.2020 09:40:00
Mehmet Erkan     438
Yağlayıcılar ve biyoçeşitlilik

Yağlayıcılar ve biyoçeşitlilik

Yaşam döngüsü boyunca, yağlayıcı üretimi-taşınması-tüketimi ile atık yağ yönetiminde yağın saçılma, sızma ve dökülmesi ...

11.7.2020 09:35:00
Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu     1174
Özel Teminat Sertifikası (ÖTS) Uygulaması

Özel Teminat Sertifikası (ÖTS) Uygulaması

Özel Tüketim Vergisi (I) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 7)  3/3/2020 tarihli ve 31057 sayılı Resmi ...

6.5.2020 16:51:00
Mehmet Erkan     712
İhracat işlemlerine ait bedellerin yurda getirilmesinde önemli değişikler

İhracat işlemlerine ait bedellerin yurda getirilmesinde önemli değişikler

2018-32/48 sayılı Tebliğ ile Türkiye’de yerleşik kişiler tarafından gerçekleştirilen ihracat işlemlerine ilişkin bedellerin esas olarak, yurda getirilme ...

13.3.2020 15:02:00
Mehmet Erkan     687