Madeni yağda kontaminasyon ölçümü ve kontrolü

Madeni yağda kontaminasyon ölçümü ve kontrolü

Madeni yağ, metal yüzeylerini ayırarak ince bir film oluşturur ve yapısındaki katık formülasyonu ile beraber yağlayıcılığa ek olarak temizlik, sızdırmazlık, sıcaklık iletimi, enerji iletimi, aşınma önleyici vb. özellikleriyle sistemin devamlılığını sağlar. Bu görevlerinden birini sağlayamadığı durumda arıza belirtileri baş gösterir ve nihayetinde istenmeyen duruşlara neden olur.

Sistemde kullanılan yağların yaklaşık yüzde 70’i* kontaminasyon sebebiyle görevini yerine getirememektedir. Sistem için tanımlanmamış her şey kontaminasyondur. Örneğin Demir (Fe) elementi dişlilerde bir hammaddedir, yağda bulunmaz; eğer bu element yağ içinde tespit edilirse aşınmadır. Aynı durum nem için de geçerlidir, yağın içerisinde bulunmaz; eğer tespit edilirse kontaminasyon kaynağıdır.

Kontaminasyon kaynaklarını katı, sıvı, yarı katı ve gaz şeklinde 4 ana grupta toplayabiliriz.

  • Katı: Kirlilik (toz, kum), pas, aşınma materyalleri, conta parçacıkları, filtre fiberleri vb.
  • Sıvı: Su, yakıt, yağ, antifriz, proses sıvısı, yanlış eklenen yağ vb.
  • Yarı Katı: Gres, vernikleşme, kurum, mikrobiyal büyüme, yağ katık reaksiyonları vb.
  • Gaz: Oksijen, nitrojen, proses gazları, trafo yağı yanıcı gazları (metan, etan, etilen, asetilen) vb.

Kontaminasyon kontrolü safhası, yağın sahaya geldiği andan itibaren başlar, depolama şartları ile yağın mevcut durumu korunur ve sisteme temiz aktarılması ile devam eder, ardından ise yağ analizi ile takip edilir. Eğer ilk başta mevcut durumu korunamaz, uygun olmayan depolama şartlarında muhafaza edilirse daha sisteminize eklemeden yağ bozulmaya başlar ve ilgili ekipmanın ömrünün ciddi şekilde kısalmasına neden olur. Örneğin sahaya yeni gelen bir varil yağı ele alalım. Bu yağı korunaksız olarak güneş ışığına, yağmura maruz bıraktığımız zaman, sıcaklık farklılıklarından dolayı yoğunlaşma ile birlikte nemi arttıracaktır ve yağın oksidasyon süreci başlayacaktır. Yüksek sıcaklıklar ile beraber varil kapağında esneme ile birlikte varil içerisine hava, toz vb. kontaminantlar da girerek yaşlanma sürecini başlatacaktır. Sonrasında bu yağ kirli bir aktarım aracı (huni, pet şişe vb.) ile sisteme aktarıldığı takdirde, kirlilik seviyesi artmaya devam edecektir. Buna ek olarak; ekipman kirli ortam şartlarında çalışıyor ve/veya hava filtrasyon önlemleri de yetersiz ise kirlilik seviyesi maksimum seviyeye çıkıp yağın bozulma süreci daha da hızlanacaktır. Bunun sonucunda da yetersiz yağlama sonucu yeterli yağ filmi oluşamayacak ve ekipmanda ciddi maliyetli arızalara yol açacaktır. Böyle durumlar ile karşılaşmamak için madeni yağın teknik bilgi sayfasında bulunan depolama şartlarına harfiyen uymak gerekmektedir.

Kontaminasyon ölçümünün takibi sistemlere göre farklılık göstermektedir. Hidrolik ve türbin yağlarında, katı partiküllerin ölçümü için “ISO 4406 Hydraulic fluid power — Fluids Method for coding the level of contamination by solid particles”, nem tayini için ASTM D 6304 ve aşınmalar için ise ASTM D5185 testlerini gerçekleştirerek, motor yağları için ise ASTM E 2412 testi ile yağ içerisindeki yakıt, kurum, su, oksidasyon, nitrasyon değerlerini ölçerek kontaminasyon seviyelerini takip edebilirsiniz.

Bunun sonucunda ise kontaminasyon kaynaklarının yerinde bertarafı sağlanarak, ekipmanınızın ömrünü uzatabilirsiniz ve yağ değişim periyotlarınızı optimize ederek atık maliyetlerinizi azaltabilirsiniz ve sonucunda en önemlisi sürdürülebilir çevre hedeflerinizi gerçekleştirebilirsiniz.

*Kaynak: Lubrication Fundamentals D.M.Pirro / A.A. Wesson

1.11.2021 15:15:00
Umut Arslan     388

Köşe Yazıları - Son Eklenen Haberler

Hidrolik sistemlere uygun yağ seçimi

Hidrolik sistemlere uygun yağ seçimi

Hidrolik bilimi, gücü iletmek için basınçlı bir akışkan kullanımına dayanır (Pascal Prensibi). Bu akışkan gaz, su, yağ veya başka bir akışkan ...

31.12.2021 13:01:00
Umut Arslan     230
COP26’nın enerjisi

COP26’nın enerjisi

31 Ekim-12 Kasım 2021 tarihlerinde, Glasgow’da Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS) 26. Taraflar Konferansı, ...

31.12.2021 12:55:00
Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu     155
Madeni yağda kontaminasyon ölçümü ve kontrolü

Madeni yağda kontaminasyon ölçümü ve kontrolü

Madeni yağ, metal yüzeylerini ayırarak ince bir film oluşturur ve yapısındaki katık formülasyonu ile beraber yağlayıcılığa ek olarak temizlik, ...

1.11.2021 15:15:00
Umut Arslan     389
İklim dirençli Türkiye için

İklim dirençli Türkiye için

28 Eylül 2021 günü Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve İstanbul Teknik Üniversitesi ana desteğinde İklim Dirençli Türkiye İçin ...

1.11.2021 15:10:00
Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu     375
Kestirimci bakımda yağ analizinin önemi

Kestirimci bakımda yağ analizinin önemi

Ekipmanın dizayn edildiği şekliyle veya kabul edilebilir limitler içerisinde kondisyonunu korumak için alınan tedbirlere ve uygulamalara bakım denir. Mevcut ...

1.9.2021 15:20:00
Umut Arslan     824
Yeşil Mutabakat Eylem Planı 2021

Yeşil Mutabakat Eylem Planı 2021

İnsanın yaşamını ve endüstriyel gelişimini yeşil sürdürmesini hedefleyen Aralık 2019 tarihli Avrupa Yeşil Mutabakat (AYM) açıklanmasının ...

1.9.2021 15:16:00
Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu     594
Ekosistemi yenileme seferberliği ve yağlayıcılar

Ekosistemi yenileme seferberliği ve yağlayıcılar

Mart 2019'da ilan edilen Birleşmiş Milletler (BM) Ekosistemi Yenileme On Yılı tanıtımı 5 Haziran Dünya Çevre Günü’nde yapıldı. Eylemler ...

6.7.2021 13:11:00
Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu     495
Mali mevzuatta güncel gelişmeler

Mali mevzuatta güncel gelişmeler

7316 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile düzenlemeler yapılmıştır. 2/4/2021 ...

30.4.2021 10:33:00
Mehmet Erkan     416
Mükemmel olsun

Mükemmel olsun

Atık yağlama yağı yönetimi hiyerarşisi, atık yağ çıkarmama hedefi ile başlar. Bu nedenle, uzun ömürde niteliğini iyi koruyan yağlar için ...

30.4.2021 10:29:00
Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu     1015
Anonim şirketlerin genel kurul toplantılarının usul ve esaslarına ilişkin güncel gelişmeler

Anonim şirketlerin genel kurul toplantılarının usul ve esaslarına ilişkin güncel gelişmeler

09/10/2020 tarihli 31269 sayılı Resmi Gazete’de Anonim Şirketlerin Genel Kurul Toplantılarının Usul ve Esasları İle Bu Toplantılarda Bulunacak Gümrük ...

27.11.2020 12:32:00
Mehmet Erkan     532