Dünden bugüne biyoyağlama yağları

Dünden bugüne biyoyağlama yağları

İnsanın tekerleği keşfi, alet kullanmaya, inşaatlar yapmaya başlamasıyla yağlayıcı kavramı ve yağlamanın sağladığı avantajlar yaşama girdi. Kimya endüstrisi ve petrol rafinasyonu gelişimi bir yanda iken, sanayi devrimi ile motorlar, makineler, taşıtlar geliştikçe yağlama sektörü de gelişti. Bugün pazarda envai çeşit yağlama yağı, gres ve hidrolik sıvı var. Endüstri ve enerji sektörü fosil kökenli ham maddelerle ilerlerken, diğer yanda bitkisel ve hayvansal kaynaklar önemini hep koruyarak bugüne ulaştık. Eski Roma’da su dahil pek çok sıvının yağlayıcı olarak kullanıldığı biliniyor. Eski Mısır’da devasa piramitlerin yapımında taş ve kereste hareketliliğinde zeytinyağı kullanıldı. Bilinen en eski hidrolik sıvı su bazlıdır. 19. yüzyılda don yağı tramvay tekerlek yağlayıcısı, balina sperm yağı ise eğirme-dokuma makinelerinde yağlayıcı idi. Bu bitkisel ve hayvansal yağlar, diğer deyişle biyoyağlayıcılar sanayileşmenin mühim yapı taşları oldu. 1859’da Pennsylvania’da petrol sondajı başlaması kritik tarih oldu. Rastlantı sonucu sperm yağının petrol ile karışmasının makine ömrünü uzatacağı keşfedildi. Ardından petrol kökenli yağlayıcılar pazara hakim oldu. 20. yüzyıl başında biyoyağlayıcılarla ilgili mühim bir gelişme oldu. Charles Wakefield yeni yağlama yağı geliştirme çalışmalarında Hint Tohumu (Ricinus Communis L.; Castor Bean; Hint Fasulyesi) yağı eklenmesinin olumlu sonuçlarına ulaşarak, yeni ürüne Castrol adını verdi. 1919'da John Alcock ve Arthur Brown ilk Atlantik ötesi uçuşta motor yağı olarak Castrol kullandı. Günümüzün lider yağlayıcı markalarından biri işte böyle doğdu. Eski Mısır’da aydınlatma için kullanılan Hint tohumu yağı ilk biyoyakıtlardan da biridir. Bitki günümüzde enerji bitkisi sınıfına dahil olup biyodizel üretiminde de kullanılmaktadır. Osmanlı da zeytinyağını camilerde yakıt olarak kullandı.

Yağlı tohumu ve yağı yenmeyen küçük bir ağaç olan Hint fasulyesi endüstri için önemlidir. Hint tohumu yağı diğer bitkisel yağlardan farklı yağ asidi bileşimine sahiptir. Bileşimindeki hidroksi yağ asidi, risinoleik asit (C18H34O3) eşsiz olup, yağın özelliklerini benzersiz kılarak, endüstride farklı kullanım alanları için seçenekler (yağlayıcılar, boyalar, kaplamalar, mürekkepler, farmasötikler, plastikler gibi) yaratır. Biyoyağlayıcıların ham maddeleri bitkisel yağlar, hayvansal yağlar ve biyoatıklar olup, günümüz ürünlerinde aspir, kanola, palm, pamuk, ve soya yağları öne çıkmakta.

Petrol rezervlerinin sınırlı olması, fosil kaynak sebepli çevre ve iklim değişikliği sorunları, biyobozunur ve toksik olmayan yağlayıcı arayışları ile 80’li yıllardan başlayarak biyoyağlayıcılar giderek artan önemle uygulamada. Günümüzde bitki, hayvan, mikroorganizma ve insan sağlığı dostu, toprak ve suda toksiklik yaratmayan, hızlı biyobozunur yağlayıcılar ve atık biyoyağlayıcılar, endüstrinin değişmek için yeşil dönüşümünde ayrı bir yere sahip. Sözün özü yaşam döngüsü boyunca doğa, çevre ve iklim dostu biyoyağlayıcılar önemli. Yanı sıra biyokökenli katkı maddeleri geliştirme çalışmaları da sürmekte. Hepsine biyorafineri üst başlığında, biyoekonomideki yeşil kimya çözümleri olarak bakmak gerek.

1.4.2022 14:55:00
Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu     182

Köşe Yazıları - Son Eklenen Haberler

İhracatta mücbir sebep veya beklenmedik durum

İhracatta mücbir sebep veya beklenmedik durum

Vergi hukuku bakımından mücbir sebep; vergi mükelleflerinin, vergi sorumlularının ve ceza muhataplarının isteseler dahi hiçbir biçimde kendi ...

1.4.2022 17:02:00
Mehmet Erkan     176
Ağır hizmet ekipmanlarında yağ analizi

Ağır hizmet ekipmanlarında yağ analizi

İnşaat, maden vb. sektörlerde hizmet veren araç ve ekipmanlar (kepçe, kamyon, kırıcı redüktörler vb.) ağır çevre koşullarına maruz ...

1.4.2022 15:01:00
Umut Arslan     144
Dünden bugüne biyoyağlama yağları

Dünden bugüne biyoyağlama yağları

İnsanın tekerleği keşfi, alet kullanmaya, inşaatlar yapmaya başlamasıyla yağlayıcı kavramı ve yağlamanın sağladığı avantajlar yaşama girdi. Kimya endüstrisi ...

1.4.2022 14:55:00
Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu     183
Enflasyon düzeltmesi uygulamasının ertelenmesi ve kur korumalı mevduat kapsamında elde edilen kur farkı, faiz ve kâr payı gelirlerinde kurumlar vergisi istisnası yürürlüğe girmiştir

Enflasyon düzeltmesi uygulamasının ertelenmesi ve kur korumalı mevduat kapsamında elde edilen kur farkı, faiz ve kâr payı gelirlerinde kurumlar vergisi istisnası yürürlüğe girmiştir

Kamuoyunda yakından takip edilen enflasyon düzeltmesi uygulamasının ertelenmesi ile kur farkı kazanç istisnası düzenlemesi getiren 7352 sayılı Kanun, ...

1.3.2022 15:31:00
Mehmet Erkan     128
Trafolarda yağ analizinin önemi

Trafolarda yağ analizinin önemi

Global olarak enerji maliyetlerinin ciddi oranda artması; şirketlerin sürdürülebilirlik alanında hedeflerine ulaşılabilmesi için kestirimci bakımdaki ...

1.3.2022 15:27:00
Umut Arslan     321
Hidrolik sistemlere uygun yağ seçimi

Hidrolik sistemlere uygun yağ seçimi

Hidrolik bilimi, gücü iletmek için basınçlı bir akışkan kullanımına dayanır (Pascal Prensibi). Bu akışkan gaz, su, yağ veya başka bir akışkan ...

31.12.2021 13:01:00
Umut Arslan     702
COP26’nın enerjisi

COP26’nın enerjisi

31 Ekim-12 Kasım 2021 tarihlerinde, Glasgow’da Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS) 26. Taraflar Konferansı, ...

31.12.2021 12:55:00
Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu     555
Madeni yağda kontaminasyon ölçümü ve kontrolü

Madeni yağda kontaminasyon ölçümü ve kontrolü

Madeni yağ, metal yüzeylerini ayırarak ince bir film oluşturur ve yapısındaki katık formülasyonu ile beraber yağlayıcılığa ek olarak temizlik, ...

1.11.2021 15:15:00
Umut Arslan     777
İklim dirençli Türkiye için

İklim dirençli Türkiye için

28 Eylül 2021 günü Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve İstanbul Teknik Üniversitesi ana desteğinde İklim Dirençli Türkiye İçin ...

1.11.2021 15:10:00
Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu     673
Kestirimci bakımda yağ analizinin önemi

Kestirimci bakımda yağ analizinin önemi

Ekipmanın dizayn edildiği şekliyle veya kabul edilebilir limitler içerisinde kondisyonunu korumak için alınan tedbirlere ve uygulamalara bakım denir. Mevcut ...

1.9.2021 15:20:00
Umut Arslan     1250