Prof. Dr. Ali Erdemir: Plastik atıklardan yüksek performanslı madeni yağ üretmek mümkün

Prof. Dr. Ali Erdemir: Plastik atıklardan yüksek performanslı madeni yağ üretmek mümkün

Malzeme bilimi, yüzey mühendisliği ve triboloji alanlarında çığır açan çalışmalara imza atan dünyaca ünlü Türk bilim insanı Prof. Dr. Ali Erdemir, Madeni Yağ Dünyası’na röportaj verdi.

Elektrikli araçlara geçişle madeni yağ ihtiyacının azalacağına ilişkin görüşlerin aksine, yeni yağ türlerine ihtiyaç duyulacağını vurgulayan Prof. Dr. Erdemir, plastik atıklardan madeni yağ üretme teknolojisi hakkında da bilgi verdi. Milyonlarca ton plastiği ekonomiye kazandıran bu yeni buluş gelecek nesillere daha yaşanabilir bir gezegen müjdeliyor.

Bilim ve teknolojiye yaptığınız katkılarla ülkemizin gururu oldunuz. Özellikle nanoteknoloji kullanarak geliştirdiğiniz yapay elmas özelliği taşıyan buluşunuzla birçok AR-GE ödülü kazandınız. Okurlarımıza buluşlarınızın öneminden ve madeni yağ sektörüne katkısından bahseder misiniz?

Bu buluşlar aşınma ve sürtünmeye maruz kalan yüzeylerin daha kaygan ve dayanıklı hâle getirilmesiyle ilgilidirler ve birçoğu da endüstriye mal edilmiş durumdadır. Dünyada üretilen toplam enerji miktarının neredeyse 4’te 1’inin aşınma ve sürtünmeyi yenmek için harcandığını ve bu enerjinin çok büyük bir kısmının fosil bazlı yakıtlardan üretildiğini düşünürsek tüm bu çalışmaların çevre dostu olduğunu anlayabiliriz. Çalışmalarımız daha yeşil ve daha sürdürülebilir bir gelecek için önem taşıyor.

Enerji verimliliği, sürdürülebilirlik ve e-mobilite dünyanın öncelikli gündemi. Bu konularda yaptığınız çalışmalar mühendislik alanında hangi yenilikleri getiriyor?

Günümüz dünyasında e-mobilite gerçekten çok büyük bir önem kazandı. Elektrikle çalışan araçlarda aşınma ve sürtünmenin çok daha fazla olacağı öngörülmekte. Çünkü yüzeyler bir de elektrik akımının deşarj olma durumuyla karşılaşacak. Dolayısıyla yüzeylerde aşırı oranda korozyon ve oksidasyon söz konusu olacak. Onun için araçlarda kullanılan malzeme ve yağ türlerinin tekrar revize edilmesi ve elektrikli araçlara uygun hale getirilmesi lazım. Bu tür uygulamalarda da yüzey mühendisliğinin önemi çok daha öne çıkıyor.

Siz çok ödüllü olduğunuz kadar çok patentli bir bilim insanısınız. Biraz da patent başvurularınızın sayısından ve içeriğinden bahseder misiniz?

Bugüne kadar 33 tane patente imza attım. Tabii ki bu patentler çok sayıda arkadaşımın katkı verdiği bir ekip çalışmasının ürünü. Herkesin çok emeği var. Çok önemli bulgular içeriyor ki zaten öyle olmasa patenti alamazsınız. Patentlerin hemen hepsi yine yağlama ve yüzey teknolojileri ile ilgili. En son patentimiz, atık plastiklerden madeni yağ üretilebilmesi üzerine. Malumunuz plastik kirliliği son günlerde çevremiz için yıkıcı etkiler yaratmaya başladı. Ekip arkadaşlarımla beraber biz bunun en azından konvansiyonel madeni ve sentetik yağlar kadar performansı yüksek birer ürün haline getirilebileceğini keşfettik. Bu keşif gerçekten çevre kirliliğini önlemek açısından da büyük önem taşıyor.

Bahsettiğiniz bu patent madeni yağ sektörü açısından oldukça heyecan verici. Bu konuyu biraz daha açabilir misiniz?

Bu patent çalışmasını Iowa State Üniversitesi’nin öncülüğünde bir proje ekibi olarak gerçekleştirdik. Proje ekibinde Teksas A&M Üniversitesi’nin yanı sıra Argonne Ulusal Laboratuvarı, Chevron Philips Kimya Şirketi, Chemstation Inc, American Packaging Corp. gibi kurumlardan temsilciler bulunuyor. Projemiz ABD Enerji Bakanlığı’nın plastik atıklarla mücadele konusunda desteklediği 12 projeden biri oldu ve kısa süre önce ChemSusChem Dergisi’nde yayımlandı.

Projemizin yaşama geçmesiyle plastik atıkları madeni yağ hammaddesine dönüştürmeyi umuyoruz. Projemiz plastik atıkların gezegenimize verdiği korkunç zararı bertaraf ettiği gibi ekonomik açıdan da faydalar sağlayacak. Yüzlerce milyon ton plastik atığı ekonomiye kazandırmak ve yüksek performanslı madeni yağa dönüştürmek, daha yaşanabilir bir dünya ve daha yeşil bir gelecek hedefimize ulaşmamıza büyük katkı sağlayacaktır.

Plastik atıklardan üretilen yağlar, otomotivde mi endüstride mi kullanılacak?

Hem arabalarda hem diğer endüstriyel faaliyetlerde… Araştırmanın ticari olarak uygulanabilir olduğu ortaya çıkarsa motor yağları ve daha geniş kapsamlı olarak sanayi yağlarına yönelik üretim yapılabilecektir. Plastik atıklardan üretilen yağlarla enerji tüketimi azalırken, taşımacılık ve endüstriyel faaliyetlerdeki karbon ayak izi düşecek.

Yıllardır üniversite ve sanayi işbirliğiyle AR-GE çalışmaları yapıyorsunuz. Sizce Türkiye’de ARGE’ye verilen önem ve ayrılan bütçe dünya ile kıyaslandığında yeterli mi?

Türkiye’de AR-GE’ye yeterli kaynak ayrıldığına inanmak istiyorum. Avrupa’da, ABD’de AR-GE’ye ayrılan fonlar bir hayli yüksek. Yurt dışından Türkiye’deki AR-GE harcamalarını pek takip edemiyorum ama ileri teknoloji ülkelerinde GSMH’nin yaklaşık %3 ila 4’ü AR-GE’ye ayrılıyor. Bu şekilde bir kıyaslama yapılabilir.

Çalışmalarınızın yakın gelecekte sanayiye, petrol endüstrisine ve çevreye hangi etkileri sağlayacağını öngörüyorsunuz?

Bizim çalışmalarımızın odak noktası; yeşil teknolojileri, çevreye daha duyarlı buluşları hayata geçirip global sürdürülebilirlik açısından elimizden geldiğince bir şeyler yapmak; gelecek nesillere soluk alabilecekleri, koşup oynayabilecekleri ortamlar yaratmak. Şu anki gidişat maalesef pek iç açıcı değil. Çok daha duyarlı olmamız lazım. Aksi takdirde doğa felaketleri, kuraklık, açlık, salgın hastalıklar gezegenimizi yaşanmaz hâle getirecek. Bu olumsuzlukları aşmak için hepimize önemli görevler düşüyor.

Prof. Dr. Ali Erdemir
1954’te Osmaniye’de doğdu. 1977’de İTÜ Metalurji bölümünden mezun oldu. Akademik kariyerine ABD’de devam eden Erdemir, laboratuvar çalışmaları ve araştırmalarıyla bilim dünyasında saygın bir yer edindi ve pek çok önemli ödüle layık görüldü. Çok sayıda patenti bulunan Prof. Erdemir, birçok kez de AR-GE ödülü kazandı. Teksas A&M Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü’nde görev yapan Prof. Erdemir, aynı zamanda Uluslararası Triboloji Konseyi’nin başkanlığını üstleniyor.

19.08.2022 16:45:00

Röportaj - Son Eklenen Haberler

TAYRAŞ Türk Mühendisleriyle Neler Başardı, Neler Başarmak İstiyor

TAYRAŞ Türk Mühendisleriyle Neler Başardı, Neler Başarmak İstiyor

TAYRAŞ Mekanik Bakım Müdürü Nuri Taşdemir ile Röportaj   Türkiye’nin hidro-işlem teknolojisiyle kullanım ömrünü tamamlamış ...

21.05.2024 11:50:00
 “Sürdürülebilirlik Faaliyetleri, Dünyayla Rekabet ve Ticari Başarı için Olmazsa Olmaz”

“Sürdürülebilirlik Faaliyetleri, Dünyayla Rekabet ve Ticari Başarı için Olmazsa Olmaz”

29 Aralık 2023’te Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standardı ile AB pazarında dış ticaret açısından ...

14.03.2024 14:40:00
Motorsporlarında Bir Yetenek Yükseliyor: Kupa Canavarı Poyraz, Dünya Şampiyonluğuna İlerliyor

Motorsporlarında Bir Yetenek Yükseliyor: Kupa Canavarı Poyraz, Dünya Şampiyonluğuna İlerliyor

3 yaşında 2 tekerlekli bisiklet sürmeye, 5 yaşında motosiklet sporuna başladı. Başarısı Türkiye’ye sığmayınca Balkan ve Avrupa Şampiyonalarında peş peşe kupa ...

19.01.2024 09:30:00
TAYRAŞ Cari Açığa Katkısı ve Yarattığı Vergi Hacmiyle Ülke Ekonomisine Fayda Sağlıyor

TAYRAŞ Cari Açığa Katkısı ve Yarattığı Vergi Hacmiyle Ülke Ekonomisine Fayda Sağlıyor

Türkiye’nin hidro-işlem teknolojisiyle kullanılmış madeni yağlardan yüksek kalitede ve düşük karbon ayak izli baz yağ üreten ilk ve tek tesisi olan ...

17.01.2024 09:40:00
Nynas Yenilikçi Ürünleriyle Karbonsuz Geleceğe Şimdiden Hazır

Nynas Yenilikçi Ürünleriyle Karbonsuz Geleceğe Şimdiden Hazır

Avrupa Birliği, 11 Aralık 2019’da açıkladığı Avrupa Yeşil Mutabakatı ile 2050 yılında ilk karbon nötr kıta olmayı hedefliyor. Bu hedef; Avrupa Birliği ...

15.01.2024 15:30:00
Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu: Bizim Kültürümüz Sürdürülebilir Yaşam Kültürüdür

Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu: Bizim Kültürümüz Sürdürülebilir Yaşam Kültürüdür

  Bu yıl, Cumhuriyetimizin 100. yılıyla birlikte İstanbul Teknik Üniversitesi’nin de 250. yılını kutluyoruz. 1773’te Mühendishane-i Bahr-i Hümayun ...

31.10.2023 09:30:00
Tecnofluid, Elektrikli Araçlarla Büyüyen Antifriz Pazarında İddialı

Tecnofluid, Elektrikli Araçlarla Büyüyen Antifriz Pazarında İddialı

Elektrikli araçların yaygınlaşmasıyla otomotiv sektörünün ihtiyaç duyduğu tamamlayıcı ürün ve hizmetlerin yapısı büyük değişikliğe ...

31.10.2023 09:15:00
Nynas Türkiye Genel Müdürü Güney Devrim İldiri: Sürdülebilir Topluma Geçişle Naftenik Yağların Önemi ve Pazar Payı Artacak

Nynas Türkiye Genel Müdürü Güney Devrim İldiri: Sürdülebilir Topluma Geçişle Naftenik Yağların Önemi ve Pazar Payı Artacak

Dünyanın önde gelen naftenik yağ üreticilerinden Nynas, başta trafo yağları olmak üzere; lastik, madeni yağ ve gres üretiminde de kullanılan naftenik ...

8.09.2023 15:30:00
M Oil, Valvoline İş Birliğiyle Gücüne Güç Kattı

M Oil, Valvoline İş Birliğiyle Gücüne Güç Kattı

GüzelEnerji çatısı altında faaliyet gösteren M Oil Madeni Yağlar, üretim gücü ve Türkiye’nin her noktasına ulaşan satış ve pazarlama ...

8.09.2023 09:30:00
Havacılık Yağlarında Yeniliklerin Öncüsü: NYCO

Havacılık Yağlarında Yeniliklerin Öncüsü: NYCO

Avrupa’nın en önemli havacılık yağı üreticilerinden biri olan NYCO, askeri ve sivil havacılık alanında uçak üreticilerine geniş bir ürün ...

12.06.2023 15:30:00