Kaymalı yatak tasarımı kriterleri - VII Yağ film kalınlığı tayini

Kaymalı yatak tasarımı kriterleri - VII Yağ film kalınlığı tayini

Daha önceki bölümlerde de belirtildiği gibi radyal kaymalı yataklarda muylu (mil, şaft) ile yatak yüzeyi arasında uygulanan yatak yükünü taşıyacak yeterliğe sahip çalışma parametreleri vardır. Bu parametreler arasında hız, yük, yağ debisi, yağ viskozitesi, yatak genişliği, yatak çapı, yatak ve yağ sıcaklıkları, yüzey yapısı, vb. bulunmaktadır. Uygun bir kalınlığa sahip olan, kolay şekil değiştirebilen elastik bir yağ tabakası sayesinde yatak yüzeyi ile mil yüzeyini birbirinden ayırmak yatak tasarımının ana hedeflerindendir. Bu yağ film tabakası adeta bir süspansiyon görevi üstlenmektedir. Ancak çok kolay şekil değiştirmesi, yük şiddeti ve yönü ve mil hızlarının büyüklüğü ve yönü ile bu yağ film tabakasının kalınlığının her an değişebilmesi yatak – mil ömürleri açısından bir risk oluşturmaktadır.

Yatak tasarımı açısından mil ve yatak merkezleri arasında bir eksantrikliğin (merkezlerin kaçık olma miktarı) olması gereken bir olgudur. Bu kaçıklık sayesinde hem daha kolay bir montaj, yağ hacmi için bir yer hem de bu sayede dinamik bir çalışma ve basınç üretme mekanizması oluşturmaktadır. Bu eksantriklik sonucu iki yüzey arasında daralan ve genişleyen bir yağ tabakası meydana gelmektedir. Yağlama literatüründe bu yağ tabakası yağ kaması olarak adlandırılmaktadır. Eğimli bir kama kovan (göbek) ve mil yüzeylerine temas ederek yüzeyleri birbirine bağlamakta, kamanın bu sıkıştırması ile yüzeyleri birlikte hareket ettirebilmektedir. Yine enine kamalar ayrıca bağlanan elemanlar arasında nasıl bir konum ayarlama görevi yapıyorsa, yağ kaması da mili yatak yüzeyinden uzaklaştırarak adeta yağ hacmi içinde mili yüzdürmekte, yağ hacmi ile mili askıda asılı bir vaziyette tutmaktadır. Dolayısıyla mil yüzeyi dönerken uygulanan yükü de yatak yüzeylerine bu askı üzerinden aktarmaktadır. Böylece yataklar mili destekleme elemanı olarak görev yapmaktadır. Değişken kalınlıklı yağ tabakası ile mil ve yatak yüzeyini direk teması kesilerek sistemin daha uzun ömürlü olmasını sağlamaktadır.

Taşıtlardaki motor yatakları gibi değişken yüklerle yüklenmiş radyal kaymalı yataklardaki nominal minimum film kalınlığı, yüzey pürüzlülüğüne bağlı olarak tanımlanmaktadır. Çalışma ortamına bağlı olarak hem mil hem de yatak yüzeylerinin pürüzlüklerinin toplamından daha büyük olması gerekmektedir. Burada genel olarak yüzey pürüzlükleri ortalama (Ra) pürüzlük alınması yanında maksimum yüzey pürüzleri de (Rt, Rz, vb..) dikkate alınmalıdır. Yağlama literatüründe çalışma alanlarına (motor yatakları, elektrik motorları, genel amaçlı makine uygulamaları, kızaklar, vb..) yönelik mikrometre mertebesinde minimum yağ filmi kalınlıkları tavsiye eden tablolar, çizelgeler mevcuttur. Yatak tasarımında bu çizelgelerden yararlanılmalıdır. Ayrıca sistemde yağ filtrasyonu ve uygunluğu da minimum yağ filmine etki eden diğer bir önemli faktördür.(Devam edecek)

25.11.2020 12:28:00
Prof. Dr. Ertuğrul Durak     1298

Köşe Yazıları - Son Eklenen Haberler

Kestirimci bakımda yağ analizinin önemi

Kestirimci bakımda yağ analizinin önemi

Ekipmanın dizayn edildiği şekliyle veya kabul edilebilir limitler içerisinde kondisyonunu korumak için alınan tedbirlere ve uygulamalara bakım denir. Mevcut ...

1.9.2021 15:20:00
Umut Arslan     296
Yeşil Mutabakat Eylem Planı 2021

Yeşil Mutabakat Eylem Planı 2021

İnsanın yaşamını ve endüstriyel gelişimini yeşil sürdürmesini hedefleyen Aralık 2019 tarihli Avrupa Yeşil Mutabakat (AYM) açıklanmasının ...

1.9.2021 15:16:00
Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu     165
Ekosistemi yenileme seferberliği ve yağlayıcılar

Ekosistemi yenileme seferberliği ve yağlayıcılar

Mart 2019'da ilan edilen Birleşmiş Milletler (BM) Ekosistemi Yenileme On Yılı tanıtımı 5 Haziran Dünya Çevre Günü’nde yapıldı. Eylemler ...

6.7.2021 13:11:00
Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu     266
Mali mevzuatta güncel gelişmeler

Mali mevzuatta güncel gelişmeler

7316 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile düzenlemeler yapılmıştır. 2/4/2021 ...

30.4.2021 10:33:00
Mehmet Erkan     251
Mükemmel olsun

Mükemmel olsun

Atık yağlama yağı yönetimi hiyerarşisi, atık yağ çıkarmama hedefi ile başlar. Bu nedenle, uzun ömürde niteliğini iyi koruyan yağlar için ...

30.4.2021 10:29:00
Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu     712
Anonim şirketlerin genel kurul toplantılarının usul ve esaslarına ilişkin güncel gelişmeler

Anonim şirketlerin genel kurul toplantılarının usul ve esaslarına ilişkin güncel gelişmeler

09/10/2020 tarihli 31269 sayılı Resmi Gazete’de Anonim Şirketlerin Genel Kurul Toplantılarının Usul ve Esasları İle Bu Toplantılarda Bulunacak Gümrük ...

27.11.2020 12:32:00
Mehmet Erkan     418
Kaymalı yatak tasarımı kriterleri - VII Yağ film kalınlığı tayini

Kaymalı yatak tasarımı kriterleri - VII Yağ film kalınlığı tayini

Daha önceki bölümlerde de belirtildiği gibi radyal kaymalı yataklarda muylu (mil, şaft) ile yatak yüzeyi arasında uygulanan yatak yükünü ...

25.11.2020 12:28:00
Prof. Dr. Ertuğrul Durak     1299
Atık yağ yönetimi ve ileri dönüşüm

Atık yağ yönetimi ve ileri dönüşüm

Yağlayıcı yaşam döngüsünde en iyi atık yönetimi yapılmalıdır. Atık hiyerarşisine göre, atığı önleme, atığı en aza indirme, ...

23.11.2020 12:23:00
Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu     1176
Sermaye şirketlerinin kar payı dağıtımına sınırlama getirilmiştir

Sermaye şirketlerinin kar payı dağıtımına sınırlama getirilmiştir

Sermaye şirketlerinin kar payı dağıtımına getirilen sınırlamaya ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir. Ticaret Bakanlığı’nın 6102 Sayılı Türk Ticaret ...

11.7.2020 09:40:00
Mehmet Erkan     503
Yağlayıcılar ve biyoçeşitlilik

Yağlayıcılar ve biyoçeşitlilik

Yaşam döngüsü boyunca, yağlayıcı üretimi-taşınması-tüketimi ile atık yağ yönetiminde yağın saçılma, sızma ve dökülmesi ...

11.7.2020 09:35:00
Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu     1367