Greslerin kimyasal yapısına kısa bir bakış

Greslerin kimyasal yapısına kısa bir bakış

Gresler, baz yağlar ile genellikle metal hidroksitlerin asitlerle reaksiyonu sonucu oluşan ve yarı sıvıdan katıya kadar değişen kıvamlarda olan, kullanım yerlerine göre çeşitli performans katkılarıyla desteklenen pastamsı yağlama maddeleridir.

M.Ö. 1400 yıllarında Mısırlılar zeytinyağı ve kireçten gres yaptıkları ve bu yağlayıcıları çeşitli araç teker muylularında kullandıkları belirlenmiştir. Sanayi çağının başlamasından sonra 1870’lerde sodyum (Na), 1880’lerde kalsiyum (Ca) ve Alüminyum (Al) ve İkinci Dünya Savaşı sırasında büyük atılım gösteren lityum ve kompleks sabunlu greslerin üretimi başlamıştır. İlk baryum (Ba), lityum kompleks (LiX) ve alüminyum (Al) sabunlu greslerin patentleri 1952 yılında tescillenmiştir.

Satış miktarları göz önüne alındığında, diğer yağlama maddeleri ile karşılaştırıldığında miktarın daha az olması, greslerin diğer yağlayıcılara göre düşük kaliteli ya da yaygın olarak kullanılmaması anlamına gelmez. Aksine, gresler tamamen bilgi, araştırma, Ar-Ge ve yenilik gerektirdiği ve üretimlerinin diğer yağlayıcılara göre daha zor olması, daha uzun yağlama periyodu ve yağ ömrü sunmasının bir sonucudur.

Metal sabunlu gresler, dünyada en çok kullanılan gres türleridir (%80-85). Metal sabun içermeyen gresler ise daha spesifik sektörlerde ve proseslerde kullanılmaktadır. Artık günümüzde yeni teknoloji olan “Kalsiyum Sülfonat Kompleks” gresler diğer birçok gres türünün yerini almaktadır.

Modern yağlama greslerinden ne bekleriz?

Eğer çalıştığınız sektörde veya proseste;

  • Yüksek hızla çalışan rulmanlar
  • Yağlama noktası zorluğu nedeniyle uzun ömürlü yağlama süresi isteği
  • Çok yüksek ve çok düşük sıcaklıklarda çalışan rulman ve yataklar
  • Sisteminizdeki elastomer ve plastik contalara karşı nötr
  • Bakım ve onarım maliyetlerinde azalma
  • Merkezi yağlama sistemlerine uyumu sayesinde az işçilik
  • Sessiz çalışma
  • Ve daha fazlası var ise

kesinlikle gres kullanmalısınız.

Nasıl elde edilirler?

Bir metal sabun, kimyasal bir sabunlaşma sürecinde elde edilir. Bir yağ asidi bir metal hidroksitle reaksiyona girer. Bu reaksiyon prosesinde açığa metal sabunu ve su çıkar. Bu iki reaksiyon ürünü de nötrdür, bu nedenle de bu kimyasal reaksiyona ‘nötralizasyon reaksiyonu’ da denir.

 wx=

Tablo 1. Reaksiyonda kullanılan yağ asitleri

Yağ asitleri hayvansal veya bitkisel yağlardan kimyasal ayırma (asitte veya alkalin ortamda) yoluyla elde edilmektedir. Bu proseste, gliserol (çok bağlı alkol) yan ürün olarak ortaya çıkar ve sistemden çekilir.

Reaksiyonda kullanılan metal hidroksitleri

Metal sabun gresleri basit ve kompleks sabun gresleri olarak sınıflandırılır. Adından da anlaşılacağı gibi, basit bir sabun üretimi, kompleks bir sabun üretimi kadar zor değildir. Basit sabun üretimi için, hidroksitle nötralizasyon reaksiyonuna giren bir tip yağ asidi kullanılır.

STEARİK ASİT + LİTYUM HİDROKSİT = BASİT SABUN

Elde edilen basit sabun ayrıca ‘lityum basit sabunu’ diye de adlandırılır. Lityum basit sabunu ve mineral yağ (baz yağ) içeren gresler en çok kullanılan standart greslerdir.

Adından da anlaşıldığı üzere kompleks sabun gresi üretimi daha karmaşıktır, elde edilmesi uzun sürer ve basit greslere göre daha derin ürün teknik bilgisi gerektirir. Kompleks sabun gresi üretimi için, bir hidroksit iki farklı yağ asidi ile sabunlaştırılır:

STEARİK ASİT + ALUMİNYUM HİDROKSİT = KOMPLEKS SABUN

BENZOİK ASİT

Bahsi geçen tüm "metaller" bilinen baz yağlarla birleşerek kompleks sabun greslerinde kullanılırlar (Mineral, PAO, Ester, Poli Glikol, Silikon, PFPE). Böylece, açıkça tanımlanmış uygulamaların ihtiyaçlarını karşılamak için, çok spesifik ve özellikli farklı ürünler elde edilir.

 wx=

Efsun ACAR

Kimya Mühendisi

Vario Mühendislik ve Üretim Teknolojileri A.Ş.

Üretim Koordinatörü

8.11.2020 12:00:00

Makale - Son Eklenen Haberler

Poliüre Gresler

Poliüre Gresler

Poliüre gresler, 1824 yılında organik olarak sentezlenmiş ilk sabunsuz yüksek sıcaklık gresleridir. İlk patentini 1955 yılında almıştır. Poliüre greslerin oluşumu ...

15.05.2024 17:38:00
Metal İşlemede Doğru Tercih: NYNAS

Metal İşlemede Doğru Tercih: NYNAS

Nynas tarafından yarı sentetik metal işleme emülsiyonlarının kimyasına ilişkin yürütülen kapsamlı çalışmada elde edilen sonuçlar, metal işleme ...

14.05.2024 16:31:00
Madeni Yağ Sektörlerinde Yenilikçi Çözümler: Design of Experiments (DoE)

Madeni Yağ Sektörlerinde Yenilikçi Çözümler: Design of Experiments (DoE)

Sedanur Birincioğlu Kimyager - ADCO PETROL KATKILARI /Teknik Satış ve Pazarlama Uzmanı   Kimya sektörü sürekli gelişen teknolojik talepler ve sıkılaşan ...

14.03.2024 13:30:00
Gres Üreticileri için Akılcı Tercihler

Gres Üreticileri için Akılcı Tercihler

“Düşen CO2 emisyonları, artan kârlılık demektir.” Bu; endüstriyel ölçekte gres üretimine ilişkin yeni bir enerji tüketimi ...

30.10.2023 17:40:00
E-greslerin Geliştirilmesi ve Nanopartiküllerin E-gres Üretiminde Değerlendirilmesi

E-greslerin Geliştirilmesi ve Nanopartiküllerin E-gres Üretiminde Değerlendirilmesi

Petrol Ofisi, bugünden yarına hazır olmak adına sektör dinamiklerini yakından takip ederek geleceğin enerji ihtiyaçlarını karşılama vizyonu ile ürün ...

28.08.2023 16:00:00
Elektrikli Bir Gelecek İçin Gres

Elektrikli Bir Gelecek İçin Gres

Lityum kompleks gresleri daha sürdürülebilir ve elektrikli motorlarda kullanıma daha uygun hale getirme arayışında olan Nynas, yağlama greslerinde bazı iyonik ...

12.06.2023 15:00:00
FTIR Spektroskopisi Kullanılarak Elde Edilen Titrimetrik BN Verileri

FTIR Spektroskopisi Kullanılarak Elde Edilen Titrimetrik BN Verileri

Madeni yağ endüstrisi daha çevreci, uygun maliyetli ve güvenilir test yöntemleri ararken, bilim adamları ve ilgili sektör temsilcileri, endüstrinin ...

9.05.2023 13:30:00
Çevreci Düzenlemeler Işığında Endüstriyel Yağlar İçin Neler Yapılmalı?

Çevreci Düzenlemeler Işığında Endüstriyel Yağlar İçin Neler Yapılmalı?

Düzenleyici girişimler, endüstriyel yağlayıcıların çevreci özelliklerini en üst düzeye çıkaran önemli değişiklikler getiriyor. İşte bu ...

9.05.2023 13:20:00
Baz Yağdaki Moleküllerin Haritalanması

Baz Yağdaki Moleküllerin Haritalanması

Baz yağların spesifikasyonunda kullanılan endüstri standardı yöntemleri, önceden belirlenmiş birkaç fiziksel - kimyasal özellik hakkında bilgi sağlıyor. ...

25.02.2023 10:30:00
Avrupa Baz Yağ Pazarı: Ağır Bir Başlangıçta

Avrupa Baz Yağ Pazarı: Ağır Bir Başlangıçta

Avrupa baz yağ piyasası, 2023 yılına, durgun talep ve arz fazlası nedeniyle düşen Grup I ve Grup II fiyatlarıyla başladı. Alıcılar stokları yenileme konusunda isteksizliğini ...

18.02.2023 11:00:00