Esin Özyazgan – Teknik Müdür, ADCO
Motor teknolojilerindeki hızlı gelişim, soğutma sıvılarını basit bir koruyucu akışkan olmaktan çıkarıp uzun ömürlü performansın anahtarı haline getirdi. Günümüzde antifrizlerde öne çıkan iki kritik parametre var: nitrit-free formülasyonlar ve yüksek rezerv alkalinite. Bu yazıda, ADCO Teknik Müdürü Esin Özyazgan, modern antifriz teknolojilerinin evrimini ve bu iki unsurun motor verimliliği ile dayanıklılığındaki stratejik önemini ele alıyor. Özyazgan, ADCO’nun temsil ettiği Tecnofluid tarafından geliştirilen korozyon inhibitörlerinin modern anifriz gerekliliklerini karşıladığını ve güvenle kullanılabileceğini söylüyor.
Antifrizin Evrilen Rolü ve NAP’tan Nitrit-Free’ye Geçiş
Günümüz motorlarında soğutma sıvıları artık yalnızca donmayı ve kaynamayı önleyen basit akışkanlar değil; motorun verimliliğini, dayanıklılığını ve servis ömrünü doğrudan etkileyen kritik mühendislik bileşenleridir. Artan güç yoğunluğu, yükselen çalışma sıcaklıkları ve hafif alaşımların kullanımı, antifrizlerden daha yüksek performans beklentisini beraberinde getirmiştir.
Bu bağlamda modern antifriz teknolojilerinin en belirleyici parametreleri nitrit-free formülasyonlar ve yüksek rezerv alkalinite (RA) değerleridir.
1970’lerde geliştirilen NAP (nitrit, amin, fosfat) katkılı antifrizler başlangıçta etkili korozyon koruması sağlasa da yüksek sıcaklıklarda nitritlerin bozunarak tortu oluşturması ve hızla tükenmesi uzun servis aralıkları için yetersiz kalmıştır. Bu nedenle 1980’lerden itibaren özellikle Avrupa’da nitrit-free antifriz teknolojilerine geçiş hızlanmış, günümüzde ise bu yapı modern antifrizlerde temel kalite kriteri haline gelmiştir.
Korozyon Önleme Mekanizmaları ve OAT Teknolojisinin Katkısı
Soğutma sıvılarındaki korozyon inhibitörleri motoru iki farklı mekanizma ile korur:
- İnorganik Teknolojiler (IAT): Metal yüzeyde sürekli koruyucu film tabakası oluşturur.
- Organik Teknolojiler (OAT): Korozyonun başladığı noktada kimyasal reaksiyonla devreye girer.
Organik teknolojiler yalnızca gerekli noktalarda koruma sağlayarak katkı tüketimini azaltır ve uzun servis ömrü sunar. Silikat içeren geleneksel antifrizlerde, özellikle ağır hizmet motorlarında silikat polimerleşmesine bağlı jelleşme riski bulunurken, OAT teknolojisi silikat içermeyen yapısı sayesinde bu riski ortadan kaldırır ve sistem temizliğini korur.
Rezerv Alkalinite ve Yüksek Sıcaklık Stabilitesi
Rezerv alkalinite, antifrizin asidik yan ürünleri nötralize edebilme kapasitesini ifade eder. Yüksek RA değeri;
- pH stabilitesini korur,
- Korozyon riskini azaltır,
- Servis aralığını uzatır.
Modern motorlarda yüksek RA artık kritik bir performans göstergesidir.
Motor küçültme trendi ve turboşarjlı motorların yaygınlaşması, soğutma sistemlerinde daha yüksek sıcaklıklara yol açmaktadır. Bu nedenle modern antifrizlerin hem yüksek sıcaklık stabilitesine hem de nitrit-free yapıya sahip olması gereklidir.
Güncel Teknolojiler ve Spesifikasyonlar
OAT, LP-OAT ve Si-OAT teknolojileri; uzun servis ömrü, nitrit-amin-fosfat içermeyen yapı, alüminyum ve hafif alaşımlar için üstün koruma ve yüksek sıcaklık stabilitesi ile öne çıkar. Si-OAT teknolojisinde silanize organik asitler kullanılarak özellikle alüminyum yüzeylerde koruma güçlendirilmiştir.
Modern antifriz teknolojilerinde üç ana eğilim dikkat çekmektedir:
- Nitrit-free formülasyonların yaygınlaşması.
- Rezerv alkalinite değerlerinin artması.
- Yüksek sıcaklığa dayanıklı OAT/Si-OAT teknolojilerinin geliştirilmesi.
ASTM D3306 hafif hizmet motorları için temel standarttır; ağır hizmet motorları için ise ASTM D4985 geliştirilmiştir. Spesifikasyonlar, motor malzemelerindeki değişime paralel olarak sürekli güncellenmektedir.
Antifrizin rengi formülasyon tipi hakkında genel bilgi verse de üreticiler arasında renk standardı bulunmadığından esas belirleyici teknik spesifikasyondur.
Ayrıca 1990’lı yıllarda yapılan çalışmalar OAT ve inorganik antifrizlerin karıştırılmasının korozyon riskini artırabileceğini göstermiştir. 2003 yılında VW tarafından yapılan filo testleri ise OAT (TL 774 D/F) ve inorganik antifrizlerin kontrollü şekilde karıştırılabileceğini ortaya koymuştur.
Tecnofluid İnhibitörleri ile Modern Antifriz Üretimi
Modern motor teknolojileri, soğutma sıvılarında daha yüksek performans parametrelerini zorunlu kılmaktadır. Nitrit-free yapı ve yüksek rezerv alkalinite, yalnızca bir formülasyon tercihi değil; uzun servis ömrü, sistem güvenliği ve termal stabilite açısından stratejik bir gerekliliktir.
Tecnofluid inhibitörleri, nitrit-free, OAT, LP-OAT ve Si-OAT bazlı formülasyon seçenekleri ve yüksek rezerv alkaliniteye uygun yapıları ile modern antifriz üretiminin gerekliliklerini karşılamaktadır. Temsilcisi olduğumuz Tecnofluid firmasının antifriz korozyon inhibitörleri ile gelişen antifriz teknolojisini, genişleyen ürün portföyümüzle müşterilerimize sunmaya devam ediyoruz.
Türkiye’de ADCO tarafından temsil edilen Tecnofluid korozyon inhibitörleri, modern antifriz gerekliliklerini karşıladığından güvenle kullanılabilir.
